12e Geutelingentochten

Op zaterdag 11 februari 2012 vinden de twaalfde Geutelingentochten plaats in Elst-Brakel, de bakermat van deze streekspecialiteit.

Vorig jaar namen welgeteld 2.381 ingeschreven wandelaars deel aan de elfde editie. 

Alweer een prachteditie … want na de ‘behekste tochten’ van 2005 met ‘bakken regen’ (30 liter per m²) en een stormwind tot 90 km per uur, (1.022 deelnemers) en het nieuwe wandelrecord in 2006 met 2.686 deelnemers, was in 2007 de weermaker alweer ‘de’ grote kwelduivel met kil, somber en grijs weer. Regelmatig zorgde hij er ook nog voor een regenbui … bovenop !! Toch waren er toen 2.297 deelnemers aan de start en die spraken met veel enthousiasme over de enorm geslaagde combinatie van wandelsport, animatie en cultuur.

In 2008 genoten we van echt - ‘lenteweer in de winter’- en werden alle vorige records naar de prullenmand verwezen !! Een zaterdagse wandeling met 3.609 marcheerders aan de start, waarvan meer dan 700 ‘gelegenheidswandelaars’ mag men gewoonweg … een unicum  ofte zaterdagse wandeltopper noemen !!

Ook in 2009 haalden we meer dan drieduizend stappers (3.027) naar deze ‘winterwandeling’ en twee jaar geleden moesten we tijdens de ‘jubileumtochten’ afrekenen met sneeuw, ijzel en spekgladde wintertoe- standen.

Vorig jaar kenden we  twee soorten weertypes op dezelfde dag … in de voormiddag bleef het grijs en droog en ’s namiddags viel er nogal wat regen.

Na elf organisaties staat de teller op exact 25.324 ingeschreven marcheerders ofte een fameus gemiddelde van 2.302 wandelaars per tocht !!   

Wie ze nog niet kent heeft een gat in zijn volkse cultuur: geutelingen.

Een vloeibaar fors gegist deeg wordt in een fel brandende houtoven (ongeveer 500 graden heet) op de in klei gebakken oventegels gegoten.

Het deeg bevat geen vetstof en de kleitegels worden niet ingevet. Door de hoge temperatuur begint het deeg zich op te blazen tot een ballon vol stoom, zowat 10 cm hoog.

De geuteling wordt uit deze laaiende vlammenpoel gehaald en op stro gelegd om uit te dampen en af te koelen.

Eeuwenlang  - sedert de tijd van hertog Alva volgens een legende  - wordt zo de geuteling ‘gegoten’.

Bij aanvang en aankomst van de diverse voettochten kan je in de bedwelmend geurende oven de hete geutelingen zien gieten en proeven.

Een bezoek aan de - in werking zijnde geutelingenoventypes - in het museum is absoluut een must en … men zal er u met veel enthousiasme uitleg geven over o.a. de legende van de H. Apollonia, de gebruikte houtsoorten voor het aanmaken van de oven, de verschillende gereedschappen en materialen, de ingrediënten, het beslag of de ‘temper’, de techniek van het gieten en het uitnemen, het bewaren en het opwarmen van deze streeklekkernij.   

Vanuit het vlakke land komende, is Elst zowat het eerste heuvelrijke dorp in de Vlaamse Ardennen.

Elst is één van de deelgemeenten van groot-Brakel en de woonplaats van pastoor-kunstenaar Georges Herregods. In de periode van de geutelingen is ‘Elsuth’ (elzenstruik)  … echter …  ‘the place to be’!!

De Perlinckbeek met geklasseerde watermolen (sedert 868 en dus de oudste van   Vlaanderen) ligt op 45 m hoogte, de watertoren en reservoirs van T.M.V.W. (die 300.000 m3 water bevatten) en de uitkijktoren (33 m hoog, 162 treden en 4 oriëntatie- tafels) daarentegen bevinden zich op 106 meter boven de zeespiegel.

Tussen dit niveauverschil wordt het tijdens de 12^de Geutelingentochten voortdurend klimmen en dalen, langs een aantal slingerende kuitenbijters bekend uit de Ronde van Vlaanderen (omgeving van de Valkenberg en de Leberg), langs vele paadjes, veld- wegeltjes en over beken (Boembeek, Perlinckbeek, Dorrebeek) en grachten die het water uit dit erg bronrijke gebied afwateren en hierdoor ook vele diepe insnijdingen in het landschap hebben gemaakt.

Op de hellingen loop je langs weiden, op de plateaus in het landschap door velden. Dit telkens in kleine partijen, dikwijls afgezoomd door tronken (het rijshout hiervan gebruikt men voor het stoken van de geutelingenovens) en bomenrijen of kleine bosjes.

Zeker in deze periode van het jaar worden deze geurige tochtjes … uitermate leerrijke wandelingen. Hier en daar ligt ook nog een oude hoeve of landhuis verborgen... eigenlijk …  een levend schilderij van Breughel. We wandelen o.a. voorbij het ‘stekje’ van de  wereldberoemde kunstenaar Panamarenko.  En dan … die ovenverse geutelingen erbij. Gewoonweg uniek !!

Verder hadden we het nog niet over de namiddaganimatie of de gratis te bezoeken tentoonstelling ‘Alnetum’ - over hedendaagse religieuze kunst - in de Sint-Apolloniakerk en dat op amper 200 m van het Geutelingenmuseum.

Voor de 12^de editie pakken we terug uit met een paar bijzonderheden.

Na het enorme succes van de voorbije vier jaar zijn er dit keer opnieuw drie lusvormige tochten voorzien van om en bij de 06 km. Daarvan is er één volledig berijdbaar met kinder- of rolstoelwagen en … telkenmale komt men - na z’n tocht - terug aan in de gezellige en goedverwarmde start- en aankomstzaal.

Op regelmatige tijdstippen verloten we een aantal pakken geutelingen onder de ingeschreven stappers.

Iedere tocht is uitgepijld met een verschillende kleur en door een combinatie van de drie parcours kan men ongeveer zo’n twintig kilometer wandelen.